ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΚΥΚΛΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ

Αρχή με το ΠΕΤΙ ΔΙΚΑΙΟΥ του μεγιστου ΠΛΑΤΩΝΑ
Διαβάστε λεπτομέρειες και λάβετε μέρος στις συνεδρίες
http://adf.ly/3BcxG

Hallstatt Museum

Check out this SlideShare Presentation: The time in European history of this snapshot of Celtic cultural development is approximately 800 B.C. The Celtic people here were an iron using people who traded salt to the south as far as Italy and as far north as Bohemia. "The grave goods - predominantly iron-made - ... indicated a sophisticated and hierarchical society. These people, superb iron-workers, owned and buried beautifully-decorated vessels, ornamented weaponry and horse trappings, all of a standard much advanced upon that recorded from earlier Europe, reflecting a decisive and recognizable social structure."

Hallstatt Museum

View more presentations from Dennis Labadarios.

Ο όμορφος παλαιστής

El Luchador, φωτογραφημένος από τον Willem de Lange

Ο Παλαιστής, ειδώλιο των Ολμέκων. Ο ιστορικός τέχνης, ειδικός σε θέματα προκολομβιανής τέχνης, George Kubler το απεκάλεσε ένα από τα σημαντικότερα έργα γλυπτικής όλων των εποχών.

Όμορφο και στη δική μου τη ματιά. Περίεργο, καθώς δεν είναι μόνο ο χρόνος που χωρίζει το βλέμμα μου από το βλέμμα ενός προϊστορικού Ινδιάνου στο αρχαίο Μεξικό. Είναι και η για χιλιάδες χρόνια ανεξάρτητη, χωρίς επαφή μεταξύ τους, πορεία ανάπτυξης των ανθρώπων σε παλαιό και νέο κόσμο. Δύο πορείες που ήρθαν σε σύγκλιση μόλις πριν από 500 χρόνια.

Ο ορισμός του ωραίου, η αισθητική, παραπέμπει σε κάτι παναθρώπινο, βαθιά ριζωμένο. Η προέλευσή του υπερβαίνει την όποια κουλτούρα το γεννάει.

Για χρόνια οι αρχαιολόγοι πίστευαν ότι ο αρχικός πολιτισμός της Μεσοαμερικής ήταν ο πολιτισμός των Μάγιας. Η αντίληψη αυτή ανατράπηκε όταν το 1862, στην περιοχή των βαλτότοπων της μεξικανικής Veracruz (τη χώρα των Ολμέκων ή των ανθρώπων του καουτσούκ στη γλώσσα των Αζτέκων), βρέθηκε ένα τεράστιο κεφάλι σκαλισμένο σε βασάλτη. Μεταγενέστερα ευρήματα αποδόθηκαν σε μια κοινή κουλτούρα που βαφτίστηκε Ολμέκοι. Κι έναν αιώνα αργότερα, ραδιοχρονολογήσεις σε ανασκαφές προσδιόρισαν ότι η κουλτούρα των Ολμέκων άνθισε μεταξύ του 14ου και του 3ου αιώνα π.Χ. και απετέλεσε τον μητρικό Μεσοαμερικανικό πολιτισμό.

Οι πολιτισμοί του Νέου Κόσμου, στη βόρεια και νότια Αμερική, είναι δημιούργημα απογόνων ομάδων κυνηγών που διέσχισαν στο τέλος της εποχής των πάγων την έρημη στεριά που συνέδεε τότε την Ασιατική με τη Βορειοαμερικανική ήπειρο. Σίγουρα δεν είναι δημιούργημα κάποιων χαμένων Ελλήνων, Ατλάντων, Ισραηλιτών ή άλλων, όπως πολλοί παλαιότερα είχαν προτείνει.

Τα νέγρικα χαρακτηριστικά των γιγάντιων ολμεκικών κεφαλιών αναζωπύρωσαν παλιές θεωρίες για την προέλευση του πολιτισμού στην Αμερική. Προτάθηκε ότι απεικόνιζαν επαναστατημένους αφρικανούς, σκλάβους Φοινίκων που έφτασαν στην αντίπερα Ατλαντική όχθη. Το γεγονός όμως ότι άλλα ολμεκικά ειδώλια έχουν μογγολικά χαρακτηριστικά, όμοια με των ιθαγενών Αμερικανών, αποδυνάμωσε τα σχετικά επιχειρήματα. Πιθανότατα, τα πέτρινα κεφάλια αποδίδουν στοιχεία του ανθρώπινου προσώπου, δοσμένα με στιλιστική υπερβολή.

Οι Ολμέκοι είναι οι πρώτοι που δημιούργησαν αστικά κέντρα, πρότυπα για μεταγενέστερες κουλτούρες της Μεσοαμερικής. Στην τέχνη τους παρέμειναν εμφανείς οι ανιμιστικές και σαμανιστικές δοξασίες της πρωτόγονης Αμερικής. Ειδώλια ανθρώπινων βρεφών με χαρακτηριστικά ιαγουάρων μαρτυρούν τη λατρεία του αιλουροειδούς αυτού ως δημιουργού αλλά, ταυτόχρονα, και ως προσφορά θυσίας. Το φύτρο του πολιτισμού είχε όμως ριζώσει με την εξημέρωση, κυρίως, του καλαμποκιού. Στη La Venta συναντούμε το πρωταρχικό πλάνο των Μεσοαμερικανικών αστικών κέντρων με πλατεία και πυραμίδα. Ολμεκικές στήλες με ανάγλυφες κουκκίδες και χαρακιές αποτελούν απόδειξη της αρχικής χρησιμοποίησης του ημερολογιακού συστήματος που υιοθέτησαν αργότερα οι Μάγιας. Πήλινα ειδώλια δείχνουν παίχτες του μετέπειτα διαδεδομένου παντού παιγνιδιού με τη λαστιχένια μπάλα. Βραχογραφίες με σκαλισμένους γυμνούς αιχμαλώτους, αποτελούν θέματα κοινά για τη μεταγενέστερη Τεοτιχουακάν, τους Τολτέκους, τους Μάγιας και τους Αζτέκους.

Είναι αξιοσημείωτο ότι οι πρώτες οργανωμένες κοινωνίες της Μεσοαμερικής είχαν δομές ανάλογες με αυτές του Παλαιού Κόσμου. Ένας Ολμέκος της La Venta δε θα ένοιωθε εντελώς ξένος ανάμεσα σε Σουμέριους και στα ζιγκουράτ τους. Αυτό δεν οφείλεται σε σύμπτωση και δεν πιστεύω σε - ρατσιστικής χροιάς - θεωρίες πολιτιστικής μεταφύτευσης και διάχυσης, που δεν αναγνωρίζουν την ικανότητα στους Ινδιάνους ν’ αναπτύξουν από μόνοι τους πολιτισμό. Οι παρόμοιες δομές είναι μάρτυρες των ίδιων γονιδίων που καθορίζουν κοινούς επι-γενετικούς κανόνες για την αντίληψη του ανθρώπου. Κανόνες αντίληψης, που κάτω από ισοδύναμα περιβαλλοντικά εναύσματα δημιουργούν πολιτισμό σε μορφές πανανθρώπινες, αναγνωρίσιμες από όλους.

El Luchador - με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όμορφος για μένα, τον George Kubler και τον (την;) δημιουργό του.

Είμαστε γενετικά προγραμματισμένοι να αναγνωρίζουμε το ωραίο σαν κάτι που υπάρχει έξω από μας και να το επιστρέφουμε, ως δώρο πίσω στον εαυτό μας. Ιδιότητα που μας βοηθάει να επιβιώσουμε στη ζούγκλα που είναι αντικειμενικά ο κόσμος, χάρισμα να διαβάζουμε αρμονία στο χάος. Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες γι’ αυτό – η ομορφιά σώζει.

Και σίγουρα δεν είμαστε οι μόνοι.

(Πηγή Prehistory of the Americas, Stuart J. Fiedel, Cambridge U.P., 1987)

Το δίκιο του κόρακα.

Το δίκιο του κόρακα.

Προχθές που είχα πάει στα μελίσσια, και είχε ζέστη κουράστηκα καιτην άραξα στη σκιά του πεύκου να δροσερέψω. Έκαμα καφέ και τον απολάμβανα, ακούγοντας το βουητό των εντόμων και τα κοτσύφια που έχουν φωλιές και είναι στο χαβά τους. Μάλιστα έκανα το αγαπημένο μου παιχνίδι να ξεχωρίζω τα πουλιά από το κελαΐδισμα τους. Κοτσύφια, καρδερίνες, τσόνια, σπίνοι, γαλιάντρες κ.τ.λ.Μού άρεσε τόσο πολύ στο δροσιό, που αποξεχάστηκα και ίσως να με πήρε

και λίγο ο ύπνος.Όμως το παρακάτω έγινε πραγματικά,



Ή τουλάχιστον έτσι μου φάνηκε.
Ένας κόρακας από αυτούς που έμαθα να μισώ και να μάχομαι από μικρό παιδί γιατί μας έτρωγε τα κεράσια, καρύδια, σύκα, κάστανα και το ψωμί μας ακόμα, με πλησίασε. Και άρχισε να μου μιλάει. Τώρα πως?? Δε ξέρω!! Πάντως μου μίλαγε, είμαι σίγουρος.Είδε πως το χέρι μου έψαχνε να βρει πέτρα να του ρίξω και με αποπήρε. -Άστη πέτρα κάτω να μιλήσουμε.Μου είπε πως το γένος των κοράκων είναι πιο παλιό από τους ανθρώπους, πως κλέβουν καρύδια και κάστανα, αλλά πως αυτοί δεν το θεωρούν κλοπή.

-Είναι καρποί της γής και έχουμε και εμείς μερτικό.

-- Είναι και δική μας μάνα
--Στο κάτω κάτω τη συμφωνία να σπέρνουμε κάποια καρύδια-κάστανα, τη τηρούμε.Μου είπε ακόμα πως μέχρι τώρα η ζωή ήταν υποφερτή, υπήρχε χώρος για όλους .
--Εμείς σας κλέ

βαμε τα αυγά από τη φωλιά, τα φρούτα,Εσείς μας τουφεκούσατε, παράπονο δεν έχουμε.



-- Τώρα όμως το παραξηλώσατε.
--Χτίσατε μεγάλα σπίτια, πελώρια με πισίνες, γκαζόν τζακούζι, πέντε- έξι μπάνια.
--Αυτό δημιούργησε μεγάλες ανάγκες για νερό.
--Κάνατε γεωτρήσεις, με συνέπεια οι πηγές να στερέψουν.

--Και ξέρεις ανεγκέφαλε άνθρωπε, ( μου είπε)πως το νερό κυλά στη γή, όπως το αίμα στο κορμί σου. Με σύστημα φλέβες και αρτηρίες.

--Και σε κάποια σημεία υπερχειλίζει. Είναι οι πηγές που τόσο τις έχουμε ανάγκη όλοι. -- Άνθρωποι, ζώα, πουλιά, έντομα, φυτά.

--Ρουφώντας το αίμα της γής με τις γεωτρήσεις σα πελώρια κουνούπια,οι πηγές στερεύουν.
-- Με συνέπεια ο σκαντζόχοιρος, το κουνάβι, το φίδι, ο ποντικός , τα πουλιά και έντομα του δάσους να διψούν.

-Όμως και πολλά δέντρα (πλατάνια, λεύκες, ιτιές)που ζουν σε συνθήκες με υψηλή υγρασία, ξεραίνονται. Και αντικαθίστανται από άλλα πιο ανθεκτικά. Που καίγονται όμως εύκολα.
--Όμως αυτά λόγο που δε καίγονται, λειτουργούν σαν αντιπυρικές ζώνες.
--Εμείς (μου είπε) τη γή την έχουμε κληρονομιά από τους παππούδες μας και τη χαιρόμαστε με όλα τα πλάσματα που υπάρχουν.
-Όμως τώρα τα δίκια μας τα καταπατάτε. Δε βρίσκουμε νερό να πιούμε. Και τι να κάνουμε?? Να πάμε στα μάρκετ. Δεν έχουμε λεπτά. Να πλησιάσουμε στα σπίτια να πιούμε το βρομόνερο από τις πισίνες?? Θα μας τουφεκίσετε.

--Σκεφθήκαμε να πάμε στα δικαστήρια. Όμως δεν έχουμε πιθανότητα να βρούμε το δίκιο του κόρακα. Αυτά γίνανε να δίνουν δίκιο στους ανθρώπους. Σε κάποιους τουλάχιστον.
Μου είπε πολλά. Είχε πολύ όρεξη για κουβέντα. Μου είπε πως η φυλή του ζεί 300 χρόνια επειδή δεν έχει άγχος. Γι’αυτό μου λέει όλα τα κοράκια είναι σοφά. Εμάς θα έπρεπε να βάζετε να σας κυβερνούν. Όταν του επισήμανα πως είναι κλέπτης με κοίταξε με περιφρόνηση
--Τώρα (μου λέει ) κάτι είπες.

Ανθίζει το τσιμέντο;

Πώς φαινόμαστε, άραγε, από ψηλά;... εμείς κι ο 'πολιτισμός' μας...
Όχι, δεν σου μιλάω για το έσελον και άλλους δορυφόρους που μαγαρίζουν την Ομορφιά της Ύψιστης Αρμονίας. (Ίσως η επέμβαση οφείλεται στο γεγονός πως η Ομορφιά όχι μόνο πονάει, αλλά και αποδιοργανώνει˙ άρα δεν συμφέρει!...)

Αυτή είναι η πρώτη θέα του ήλιου, λίγο πριν ανοίξει την αυλαία
της καινούργιας μέρας κι αρχίσει να βάφει... κατά τα ειωθότα.

Κι αυτή είναι η τρύπα του όζοντος
ιδωμένη απ' έξω απ' τον όμορφο
πλανήτη μας. Όχι πως εδώ είμαστε καλύτερα
από την Ανταρκτική...!...

Κανονικά, οι σύγχρονες Ερινύες (για τους ισχυρούς), θα 'πρεπε να είναι τα παιδιά που πεθαίνουν κατά χιλιάδες κάθε λεπτό - κάθε λεπτό που γερνάει ο 'πολιτισμένος' κόσμος - κάθε λεπτό: από πείνα, κακομεταχείριση, ανέχεια, αρώστιες, πολέμους...
Και λέω 'κανονικά', γιατί όλα είναι εξω-φρενικά.
Δεν ισχύει τίποτα κανονικό!
Λες και ο καιρός γυρίζει τα μέσα-έξω την ανθρώπινη βρώμα και την κάνει ορατή από παντού. Το χειρότερο δεν είναι ότι δεν ξέρεις πώς να ξεφύγεις, αλλά ότι σε τρώνε και οι τύψεις από πάνω! Κουρέλι...

Παρ' όλ' αυτά και ακριβώς εξαιτίας τους!
Άνοιξη, συνταξιδιώτες,
ας ανθίσουμε κι εμείς:
Να μνημονεύουμε
δέντρα, ζώα και λουλούδια˙
να τα θυμόμαστε
κατ' όνομα τουλάχιστον,
όταν θα έχουν εξαφανιστεί...
Βλέπεις:
τα παγόβουνα λιώνουν,
οι αρκούδες δεν μπορούν
πια να κοιμηθούν
το χειμώνα, ο Αμαζόνιος
εξακολουθεί να αποψιλώνεται

- κι εγώ, το φυτό, δεν αισθάνομαι και τόσο καλά τώρα τελευταία...;)